ایمان خسروی

🔴یکی از محدودیت‌هایی که علاوه بر دیگر منابع محدود در دانش اقتصاد رفتاری به رسمیت شناخته می‌شود، محدودیت توجه است. و یکی از پدیده‌های مرتبط با توجه، نوعی اینرسی است که پژوهشگری به نام لیروی(Leroy) آن را «پسماند توجه» (Attention Residue)نامگذاری می‌کند. البته پیش از او اصطلاح «افکار نشخواری» توسط مارتین و تسر برای نوع کلی، شدید و وسواس‌گونه آن بکار رفته بود.

این پدیده به درگیری ذهن به کارهای قبلی در وسط انجام کارهای بعدی اشاره می‌کند.

🟢لیروی برای بررسی اثر پسماند توجه بر عملکرد و روش غلبه بر آن آزمایش‌های متعددی انجام داد. در یکی از این آزمایش‌ها، او از افراد خواست که به حل کردن جدول‌های کلمات متقاطع بپردازند و در گروه اول وسط کار به سراغ کار چالش برانگیز دیگری بروند، اما در گروه دوم اجازه داد که جدول‌ها را کامل حل کنند و بعد خواست که سراغ کار دوم بروند. گروه اول هم پسماند توجه بیشتری داشتند و هم عملکردی بدتر!

🔵شروع به کار جدید زمانی که کار قبلی را به اتمام رسانده باشیم باعث تمرکز بیشتر می‌شود و کارهای نیمه‌تمام باعث کاهش توجه می‌شود. با اینحال، مطالعه لیروی نشان می‌دهد اگر این پایان یافتن کارهای قبلی با «فشار و محدودیت زمانی» همراه باشد "انتقال توجه" کاملتر اتفاق می‌افتد.

🟤تمرکز یکی از مهمترین عوامل در انجام با کیفیت هر کاری است. کاری که تمرکز می‌کند مثل کاری است که ذره‌بین با اشعه‌های خورشید می‌کند! ایده آل این است که ذهن در هر لحظه متناسب با موقعیتی که در آن هستیم تنظیم شود.

🟠برای بهبود توجه تکنیکهای رفتاری مختلفی می‌توان پیشنهاد کرد، از جمله موارد زیر:

🔹در هر لحظه فقط باید به یک کار مشغول بود. چندکار همزمان باعث افت عملکرد در همه آن‌ها خواهد شد. به بیان دیگر نمی‌توان همزمان دو خرگوش را دنبال کرد!

🔸برای کارهای مختلف، محیط‌های متفاوتی در نظر بگیرید: مثلا اتاق مطالعه با اتاق جلسات متفاوت باشد، یا جائی که برای تمرکز در نظر می‌گیرید با جائی که غذا می‌خورید یا کارهای دیگر می‌کنید متفاوت باشد.

🔹چیزهایی که توجه را جلب می‌کنند از محیط خود(یا افرادی که برای آنها برنامه‌ریزی می‌کنید) دور نگه دارید.

اختلال(interruption)های هر چند کوتاه مثل جواب دادن به یک تماس تلفنی کوتاه، یا چک کردن یک دقیقه‌ای تلگرام، اگرچه بطور مستقیم توجه کمی را به خود جلب می‌کنند، امّا در ادامه کار در قالب اثر پسماند توجه باعث افت عملکرد خواهند شد.

🔹سعی کنید تعداد کارهای نیمه‌تمام را به صفر برسانید.

🔸برای انجام کارها محدودیت زمانی معقول تعریف کنید. این کار نه تنها باعث می‌شود که کار فعلی زودتر و با تمرکز بیشتر انجام شود، بلکه باعث می‌شود پسماند توجه کار بعدی کمتر شود و توجه در کار بعدی هم بیشتر شود. (یکی از نتایج جالب پژوهش لیروی همین است).

---------